30 Eylül 2011 Cuma

Görgüye, nezakete dair...


Bana yıllardır sorulan sorunun cevabı, işte bu! Ben kitap
okurken babam gizli bir iş yapana suçüstü yapan bir dille içeri
girer:
- Okuyacaksın da n’olacak? derdi.
Yani cebine bir şey girecek mi? anlamında sorardı. Tabii bende beklenilen cevabı veremez, yere bakardım…
   Sonraları ise bacım(anam), benzeri soruları sorardı… Şimdilerde ise Ada-bı Muhaşeret (Görgü Kuralları) konusunda araştırmalar yapıp bir kaç sayfa okur konuşurken, bu defada başka biri sordu:
-Sahi bu görgü kurallarını okuyup öğreneceksin de, n’olacak? diye. Bu defa cevap verdim ama!
-Hiç değilse, başkalarında görmek istediğim görgü ve terbiyeninin birazı da bende olabilir, dedim…
   Çünkü çürük bir zeminden geliyoruz, Hasan… Akşam bacımın yanına gelen kadınlardan biri:
-Ayağının altına bal sürün, diyor. (İnanca göre böyle yapılınca hasta kolayca ölürmüş.) Diğeri de:
- İlaçları kullanıyor musunuz? dedi. Biz de:
- Evet… dedik. O, devam etti, sesini kısıp bizi düşünen bir edayla:
-Filanın ilaçlarını kesmişler, dörtgün sonra gitmiş, sizde kesin,dedi!…
    Çürük zemin dediğim, büyüğümüzün zihniyeti, görgüsü, terbiyesi bu işte! Ben de diyorum ki kendi kendime:”başkasını, geçmişi, büyük(?!) diye bildiklerimizi” pek etkileyemeyiz. Kendimize ve aile üyelerimize hiç değilse bir katkımız olsun… Bu gerekçe ile zaman buldukça okuyorum. Sitemizin “LİNKLER” bölümüne “Görgü Kuralları” ile ilgili bir sayfa ekleyeceğim. Bu sayfaya katkı yapmak isteyen herkesin, yazısı ile ismini ekleyeceğim.
Doğum, ölüm, düğün vb. konularda, kutlama, dilek, üzüntü vb. ifadeler içeren mesajlar yazanların sayısı öyle azaldı ki…  Anlamakta güçlük çekiyorum.
Facebook’ta 862 arkadaşım var. Bu gibi konularda mesaj yazanların sayısı %1 mertebesinde. Telefon mu ediyorlardır, bizzat gidip mi duygularını arz ediyorlardır bilemiyor.
Kanımızca internetin geleceğini görmek, bu duygu ve düşüncelerin buralarda da arz edilmesini zorunlu kılmakta.
Anlaşılan yolumuz uzun ve meşakkatli… Sizin vesilenizle, şahsınızda bu nezaketi gösteren bütün Fethiyelilere teşekkür eder, bu ilkelerinde inanç, sebat, sabır dilerim.
a.s.

continue reading

Görgüye, nezakete dair...


Bana yıllardır sorulan sorunun cevabı, işte bu! Ben kitap
okurken babam gizli bir iş yapana suçüstü yapan bir dille içeri
girer:
- Okuyacaksın da n’olacak? derdi.
Yani cebine bir şey girecek mi? anlamında sorardı. Tabii bende beklenilen cevabı veremez, yere bakardım…
   Sonraları ise bacım(anam), benzeri soruları sorardı… Şimdilerde ise Ada-bı Muhaşeret (Görgü Kuralları) konusunda araştırmalar yapıp bir kaç sayfa okur konuşurken, bu defada başka biri sordu:
-Sahi bu görgü kurallarını okuyup öğreneceksin de, n’olacak? diye. Bu defa cevap verdim ama!
-Hiç değilse, başkalarında görmek istediğim görgü ve terbiyeninin birazı da bende olabilir, dedim…
   Çünkü çürük bir zeminden geliyoruz, Hasan… Akşam bacımın yanına gelen kadınlardan biri:
-Ayağının altına bal sürün, diyor. (İnanca göre böyle yapılınca hasta kolayca ölürmüş.) Diğeri de:
- İlaçları kullanıyor musunuz? dedi. Biz de:
- Evet… dedik. O, devam etti, sesini kısıp bizi düşünen bir edayla:
-Filanın ilaçlarını kesmişler, dörtgün sonra gitmiş, sizde kesin,dedi!…
    Çürük zemin dediğim, büyüğümüzün zihniyeti, görgüsü, terbiyesi bu işte! Ben de diyorum ki kendi kendime:”başkasını, geçmişi, büyük(?!) diye bildiklerimizi” pek etkileyemeyiz. Kendimize ve aile üyelerimize hiç değilse bir katkımız olsun… Bu gerekçe ile zaman buldukça okuyorum. Sitemizin “LİNKLER” bölümüne “Görgü Kuralları” ile ilgili bir sayfa ekleyeceğim. Bu sayfaya katkı yapmak isteyen herkesin, yazısı ile ismini ekleyeceğim.
Doğum, ölüm, düğün vb. konularda, kutlama, dilek, üzüntü vb. ifadeler içeren mesajlar yazanların sayısı öyle azaldı ki…  Anlamakta güçlük çekiyorum.
Facebook’ta 862 arkadaşım var. Bu gibi konularda mesaj yazanların sayısı %1 mertebesinde. Telefon mu ediyorlardır, bizzat gidip mi duygularını arz ediyorlardır bilemiyor.
Kanımızca internetin geleceğini görmek, bu duygu ve düşüncelerin buralarda da arz edilmesini zorunlu kılmakta.
Anlaşılan yolumuz uzun ve meşakkatli… Sizin vesilenizle, şahsınızda bu nezaketi gösteren bütün Fethiyelilere teşekkür eder, bu ilkelerinde inanç, sebat, sabır dilerim.
a.s.

continue reading

“Aşkım” öldü bari “bebeğim”i kurtaralım!


“Önce ekmekler bozuldu” demiş Oktay Akbal. Ben çetele tutmadım önce bozulan ne diye. Sadece her gün bir şeyin bozulduğuna tanıklık ediyorum. Demokratik şeftaliler, artık kabuklu yemiş sınıfına dahil edilmesi gereken domates, düşük bel pantolondan sonra bozulmuş kadın estetiği ve son olarak sıra dilimize geldi.

İnternette aynı anda beş kişiye “bir tanem” yazan bir nesile nasıl anlatılır bilmiyorum ama benim bildiğim aşk çok özel bir şey. İnsan ömründe belki bir kere bilemedin iki kere başına gelen bir şey. İki milyar karşı cinse mensup insan arasından sadece birine duyulan, akıl ve mantıkla asla bağdaşlaştırılamayacak çok güçlü bir duygu.

Dolayısıyla bu kadar özel duygunun hissedildiği kişiye de “sevgilim” kelimesi hafif kalacağından “aşkım” denilmeye başladı. Fakat daha sonraları bozulan diğer şeylerin etkisi mi bilinmez bu kelime herkese, her yerde ve her zaman söylenir oldu.

Önce ömürde bir-iki defa hissedilecek duygu neredeyse günde üç kişiye hissedilir ya da öyle söylenir oldu. Sonra da eşe, dosta, komşuya, arkadaşa, çocuğa, anaya, babaya vs. herkese söylenir oldu “aşkım” kelimesi. En son pala bıyıklı, göbekli banka müdürü arkadaşım da bana söyleyince artık “aşkım” kelimesinin cenazesinin kaldırılması zorunlu hale geldi.

Bir de,  bana göre kişi özel, ona duyulan hisler özel, o zaman ona söylenecek sözler de özel olmalı. Özel ortamlarda özel bir ses tonuyla, belki de bakış ve mimikler eşliğinde söylenmeli. Öyle herkesin herkese söylediği kelimelerle herkesin içinde bağıra bağıra söylenen kelimenin ne anlamı ne özelliği olabilir ki?Sadece başkalarına “benim de var” demekten başka. 

O nedenle sevgililer gününden nefret ederim. Üçyüzaltmışdört gün eşine sevgilisine olmadık eziyette bulunan, olmadık kabalıkta bulunanlar o gün romantik kesilirler. Artık, evlenme yıl dönümü, sevgililer günü, tanışma günü, anneler günü vs. gibi özel günler, başkalarınca belirlenmiş  ve herkesin göreceği-duyacağı şekilde kutlanır oldu.

Benim gibi eski romantikler için sadece iki kişi arasında, iki kişinin duyacağı ve iki kişilik kutlamalar kamusal hale gelmiş durumda. O nedenle “aşkım” da herkesin duyacağı ve herkese söylenecek bir kelime haline geldi. Ne yapalım elimizden bir şey gelmedi. İyi kelimeydi rahmetli.

Dün akşam ise vakit geceye dönmekte iken duydum diğer kelimeyi:

-Bebeğim!

Devamında da uzun ve maksatlı cümleler. Esasen sadece annenin ağzına yakışan ve devamında ancak “..yemiyorsun, acıktın mı..” gibi kelimeler gelmesi gereken bebeğim lafını “bebeğim, nereye gidiyor bu ilişki böyle” şeklinde duyunca irkildim.

Lafı söyleyen ergenlikten yeni çıkmış, dolayısıyla anneliğe şimdilik uzak bir kızdı. Sesinde ise şefkatten çok şehvet vardı denilebilir. Söylediği kişi ise bebek kelimesinin mucidinin kemiklerini sızlatacak cinsten biriydi. Saç-sakal birbirine karışmış, bir bebekte görmeye alışmadığımız adaleli bir genç adamdı.

Anladım ki “Aşkım” kelimesinden sonra “bebeğim” kelimesi de büyük risk altında. Eğer tepki göstermez, zamanında tedbir almazsak bir kelimemizin daha içi boşalacak, anlamını yitirecek ve  kelime mezarlığında yerini alacak bu gidişle. O nedenle diyorum ki;  “Aşkım” öldü bari “bebeğim”i kurtaralım!

Not: Yazıyı : http://www.erkansezgin.com/ sitesinden aldım.

continue reading

“Aşkım” öldü bari “bebeğim”i kurtaralım!


“Önce ekmekler bozuldu” demiş Oktay Akbal. Ben çetele tutmadım önce bozulan ne diye. Sadece her gün bir şeyin bozulduğuna tanıklık ediyorum. Demokratik şeftaliler, artık kabuklu yemiş sınıfına dahil edilmesi gereken domates, düşük bel pantolondan sonra bozulmuş kadın estetiği ve son olarak sıra dilimize geldi.

İnternette aynı anda beş kişiye “bir tanem” yazan bir nesile nasıl anlatılır bilmiyorum ama benim bildiğim aşk çok özel bir şey. İnsan ömründe belki bir kere bilemedin iki kere başına gelen bir şey. İki milyar karşı cinse mensup insan arasından sadece birine duyulan, akıl ve mantıkla asla bağdaşlaştırılamayacak çok güçlü bir duygu.

Dolayısıyla bu kadar özel duygunun hissedildiği kişiye de “sevgilim” kelimesi hafif kalacağından “aşkım” denilmeye başladı. Fakat daha sonraları bozulan diğer şeylerin etkisi mi bilinmez bu kelime herkese, her yerde ve her zaman söylenir oldu.

Önce ömürde bir-iki defa hissedilecek duygu neredeyse günde üç kişiye hissedilir ya da öyle söylenir oldu. Sonra da eşe, dosta, komşuya, arkadaşa, çocuğa, anaya, babaya vs. herkese söylenir oldu “aşkım” kelimesi. En son pala bıyıklı, göbekli banka müdürü arkadaşım da bana söyleyince artık “aşkım” kelimesinin cenazesinin kaldırılması zorunlu hale geldi.

Bir de,  bana göre kişi özel, ona duyulan hisler özel, o zaman ona söylenecek sözler de özel olmalı. Özel ortamlarda özel bir ses tonuyla, belki de bakış ve mimikler eşliğinde söylenmeli. Öyle herkesin herkese söylediği kelimelerle herkesin içinde bağıra bağıra söylenen kelimenin ne anlamı ne özelliği olabilir ki?Sadece başkalarına “benim de var” demekten başka. 

O nedenle sevgililer gününden nefret ederim. Üçyüzaltmışdört gün eşine sevgilisine olmadık eziyette bulunan, olmadık kabalıkta bulunanlar o gün romantik kesilirler. Artık, evlenme yıl dönümü, sevgililer günü, tanışma günü, anneler günü vs. gibi özel günler, başkalarınca belirlenmiş  ve herkesin göreceği-duyacağı şekilde kutlanır oldu.

Benim gibi eski romantikler için sadece iki kişi arasında, iki kişinin duyacağı ve iki kişilik kutlamalar kamusal hale gelmiş durumda. O nedenle “aşkım” da herkesin duyacağı ve herkese söylenecek bir kelime haline geldi. Ne yapalım elimizden bir şey gelmedi. İyi kelimeydi rahmetli.

Dün akşam ise vakit geceye dönmekte iken duydum diğer kelimeyi:

-Bebeğim!

Devamında da uzun ve maksatlı cümleler. Esasen sadece annenin ağzına yakışan ve devamında ancak “..yemiyorsun, acıktın mı..” gibi kelimeler gelmesi gereken bebeğim lafını “bebeğim, nereye gidiyor bu ilişki böyle” şeklinde duyunca irkildim.

Lafı söyleyen ergenlikten yeni çıkmış, dolayısıyla anneliğe şimdilik uzak bir kızdı. Sesinde ise şefkatten çok şehvet vardı denilebilir. Söylediği kişi ise bebek kelimesinin mucidinin kemiklerini sızlatacak cinsten biriydi. Saç-sakal birbirine karışmış, bir bebekte görmeye alışmadığımız adaleli bir genç adamdı.

Anladım ki “Aşkım” kelimesinden sonra “bebeğim” kelimesi de büyük risk altında. Eğer tepki göstermez, zamanında tedbir almazsak bir kelimemizin daha içi boşalacak, anlamını yitirecek ve  kelime mezarlığında yerini alacak bu gidişle. O nedenle diyorum ki;  “Aşkım” öldü bari “bebeğim”i kurtaralım!

Not: Yazıyı : http://www.erkansezgin.com/ sitesinden aldım.

continue reading

16 Eylül 2011 Cuma

Aleviler Atatürk bizdendir der, çünkü soyu Türkmen


      

Aliseydi KARAKAŞ, yaptığı araştırmalar sonucunda, Atatürk'ün kimliği ile ilgili olarak videodaki ve aşağıda, Cemal Şener ile yapılan mülakata ulaşmış. Bu Mülakat ve slaytı bizimle paylaşmıştı, bizde "yorumsuz olarak" You Tube ile sitemize ekledik, bu ilgileri... Yukarıdaki videonun "yorum" bölümünü, You Tube sayfasında kapattım. Hakaret ve yasal bir sorun oluşturmasın diye.

***

Araştırmacı Cemal Şener "Aleviler'in çoğu bu seçimde oy kullanmadı" diyor. Yazar Şener'e göre Aleviler'in en büyük sorunu cenaze töreni.

Araştırmacı-yazar Cemal Şener'le röportajın dün yayınlanan bölümünde Alevilik İslamiyet'in dışında mı içinde mi, sorusuna cevap aradık. Şener'e göre Alevilik İslamiyet'in farklı bir yorumu. Şener'le bugün Aleviler'in cami karşıtlığını, 28 Şubat'a Alevi etkisini ve Tayyip Erdoğan'a bakışı konuştuk. Cevaplarını ilgiyle okuyacağınızı düşünüyorum.

* Aleviler camiye niye bu kadar karşı? Orası da sonuçta Cem Evi gibi bir ibadet yeri değil mi?
-Aleviler caminin mimarisine karşı değiller. Binalar masumdur. Ayrıca gelenek yerleşmiştir, ona saygı duyarlar. 600'lü yıllarda o zamanlar bugünkü medya olmadığı için insanlar birbirlerine haber verebilmek için camileri seçermiş. Toplanır konuşulurmuş. O dönemde bu toplantılar Hz. Ali'ye ve taraftarlarına hakaret edici bir yer haline gelmiş. Aleviler buna tepki göstermek için camilerden uzak durmuşlar. Zaten o zamanki camiler bugünün görkemli yapıları değil, daha çok mescit gibi yerler. Bugünkü cami yapısı Emeviler'den sonra ortaya çıkmış. Türkmenler hiçbir zaman ibadetlerini camide yapmamışlardır, ancak zorla götürülmüşlerdir. Bazen de canlarını kurtarmak için mecburen gitmek zorunda kalmışlardır.

ÖNCE CAMİYE GELSİNLER
* En büyük eleştiri Aleviler'in camiye girmemesi değil mi?
-Evet. Türkler'in İslamiyet'i kabul ettiği dönem Ahmet Yesevi dönemi. Türkler İslamiyet'i düğün dernekle kabul etmemişler, 300 yıl direnmişler. Bu direnme sürecinde gerek Samarra'da gerek Horasan'ın değişik bölgelerinde pek çok Türkmen öldürülmüş, katliam yapılmış. Zorla baskıyla İslamiyet'in Sünni kolu kabul ettirilmiş.

* Peki ya Aleviler?
-Diyelim ki bir komutan Türkistan'ın bir köyüne gidiyor. Diyor ki "Bunlar İslamiyet'i kabul ediyorlar ama sünnet olmak istemiyorlar, ayakkabılarını çıkarmak istemiyorlar. Abdest almıyorlar, çoğu göçer bunların." İlk önceleri yukarıdan ne yapalım canım sünnetçi miyiz biz diye fetvalar geliyor ama sonra önce bir camiye gelsinler deniliyor. Zaman geçtikçe sertlik fazlalaşıyor. Camiye gelmeyen ramazanda oruç tutmayan kafirdir, cehennemliktir diye fetvalar veriliyor. Sonra biliyorsunuz, Anadolu'daki bütün Alevi Türkmenler'in yerleri tespit edilerek katliamlar yapılıyor.

CENAZE TÖRENİ SORUNU
* Aleviler'in en büyük şikâyetlerinden bir tanesi de cenaze törenidir değil mi?
-Tabii. Aleviler Türk toplumunda yok sayıldıkları için herhangi bir Alevi vefat ettiği zaman evinin önünde dua yapılır ve mezarlığa götürülür. Alevi köylerinde zaten cami yoktur. Büyük kentte durum biraz karmaşıklaşıyor. Hayatı boyunca camiye gitmemiş birisinin cenazesini siz kaldırıp imamın önüne koyuyorsunuz. İmam çoğu zaman dua okumak istemiyor. Onun anlayışına göre önündeki zaten kafir.

* İmamın böyle tepki göstermesini nasıl karşılıyorsunuz?
-Yanlış, normal değil. İmam benim sizin verdiğiniz vergilerle maaşını alıyor, orada aslında o devlet memuru. Hangi inançtan olursa olsun o görevini yapmak zorunda. Ama imam orada mezhepçilik yapıyor, dincilik ve bölücülük yapıyor.

* İdeali nedir peki cenaze töreninin? Yani olması gereken nedir?
-Aleviler'in cenazesinde de dualar okunuyor. Musalla taşı var, işlemlerin neredeyse hepsi aynı ama dualar farklı. Namaz işinde de böyle zaten. Kuran'ı Kerim'de beş şart varmış gibi gösteriliyor ama tek şart var. Ben Müslümanım diyen herkes Müslüman'dır. Bunun ötesini aramaya pek gerek yok aslında.

* Size dininiz sorulduğunda Müslümanım mı diyorsunuz yoksa Aleviyim mi?
-Ya soruyu geçiştirmeye çalışırım ya da Aleviyim derim.

ATATÜRK BİZDENDİR DENİR
* Aleviler Hac'a da gitmiyor değil mi?
-Aslında Hac ziyareti, Hz. Muhammed'in türbesi Aleviler için de kutsaldır ama o ayı ve o yeri böylesine lanse etmek Aleviler'i rahatsız ediyor. Çünkü Araplar Hz. Muhammed'in türbesinin varlığına inanmamalarına rağmen rant kaynağı olarak gördükleri için taraf gözüküyorlar. Biliyorsunuz orada Vahabilik var. Vahabilik'te Tanrı'nın dışında her şey günah, ona eş koşulmaz. Bu yasak olmasına rağmen ses çıkarmıyorlar çünkü para getiriyor.

* Aleviler Atatürk'ten "O da bizden" diye bahsederler. Atatürk'ün Alevi olduğuna mı inanıyorlar?
-Şöyle. Geçmişte Anadolu Türkmenleri'nin tümü Aleviydi. Yavuz Sultan-Şah İsmail çatışmasına kadar yüzde doksan Aleviydi. Sonra Fars ve Arap uleması doldu. Bugün birçok ailenin birkaç jenerasyon geçmişine bakarsanız Aleviler'e Mevleviler'e rastlayabilirsiniz. Atatürk'ün ailesi de Orta Anadolu'dan Batı'ya sürülen Türkler'- den. Atatürk'ün soyu Türkmen. İkinci neden ise Aleviler 700 yıl boyunca Osmanlı'nın koyu, teokratik Sünni imparatorluğuna karşı çıkmışlar. Atatürk de çıkıp bunların hilafetine, saltanatına karşı mücadele verince Aleviler yanında yer alıyor. Hem soyu hem de mücadelesi yüzünden Aleviler Atatürk için "Bizdendir" ifadesi kullanırlar.

* Aleviler deyince siyaset konuşmamak olmaz tabii. Tayyip Erdoğan'ı nasıl buluyorlar?
-Alevi toplumu Erdoğan'ı sevmez. Erdoğan'ın belediye başkanı olduktan sonraki ilk icraatı Karacaahmet Dergâhı'nı kaçak inşaat diye buldozerlerle yıkmaya çalışmasıdır. 7 Eylül 1994'teki o girişimden bu yana Aleviler Erdoğan'ı sevmez. Kendi evi bile imarsız olduğu halde, İstanbul'un yüzde 70'i imarsız olduğu halde gelip bir Alevi dergâhını yıkmayı marifet saydı. Bu unutulmuyor. Örneğin Aleviler AB'ye karşı değiller, hatta o yaşam tarzı geleneksel Sünni anlayışından Alevi'ye çok daha fazla uyuyor ama işin ucunda Tayyip Erdoğan olduğu için kuşkuyla bakılıyor.

28 ŞUBAT'IN ARKASINDA
* 28 Şubat hareketinin arkasında Aleviler olduğu söylendi doğru mu bu?
-Doğru. Biliyorsunuz o dönemde tarikat liderleri köşkte ağırlanıyordu. O şeriat söyleminin olduğu dönemde ordudan başka Atatürkçülüğü ve Cumhuriyeti destekleyen kalmamıştı. Öyle bir dönemde Aleviler 28 Şubat'ı desteklemeyip de ne yapacaklardı?

* Nasıl bir destek bu peki? Bu hareketin arkasında Alevi paşaların olduğu yazıldı.
-Sanmıyorum Alevi paşa olduğunu. Orduda Aleviler'in o kadar yükselmesine izin vermezler. Zaten şeriatçılar da Atatürkçü birinin önünü kesmek için Alevidir diye dedikodu çıkarırlar.

* Ordunun üst seviyelerine çıkmalarına bile izin verilmiyor, ayrımcılık yapılıyor ve Aleviler 28 Şubat'ı destekliyor. Bu da büyük bir paradoks hani...
-Evet bu Aleviler'in paradoksu zaten ama 12 Eylül'ü hiçbir zaman desteklemediler. 12 Mart'ı da. Bazı şeriatçı yazarlar 28 Şubat'ın arkasında Suriye Sendromu var diye yazdılar.

* Aleviler azınlıkta ama ülkeyi yönetiyorlar iddiası mı yani?
-Evet. Aslı astarı yok aslında. Aleviler'in yüksek kademelere çıkmaları engellenmiştir. Bakanlık yapan, milletvekili olan var tabii ama bunların sebebi siyasi.

continue reading

Aleviler Atatürk bizdendir der, çünkü soyu Türkmen


      

Aliseydi KARAKAŞ, yaptığı araştırmalar sonucunda, Atatürk'ün kimliği ile ilgili olarak videodaki ve aşağıda, Cemal Şener ile yapılan mülakata ulaşmış. Bu Mülakat ve slaytı bizimle paylaşmıştı, bizde "yorumsuz olarak" You Tube ile sitemize ekledik, bu ilgileri... Yukarıdaki videonun "yorum" bölümünü, You Tube sayfasında kapattım. Hakaret ve yasal bir sorun oluşturmasın diye.

***

Araştırmacı Cemal Şener "Aleviler'in çoğu bu seçimde oy kullanmadı" diyor. Yazar Şener'e göre Aleviler'in en büyük sorunu cenaze töreni.

Araştırmacı-yazar Cemal Şener'le röportajın dün yayınlanan bölümünde Alevilik İslamiyet'in dışında mı içinde mi, sorusuna cevap aradık. Şener'e göre Alevilik İslamiyet'in farklı bir yorumu. Şener'le bugün Aleviler'in cami karşıtlığını, 28 Şubat'a Alevi etkisini ve Tayyip Erdoğan'a bakışı konuştuk. Cevaplarını ilgiyle okuyacağınızı düşünüyorum.

* Aleviler camiye niye bu kadar karşı? Orası da sonuçta Cem Evi gibi bir ibadet yeri değil mi?
-Aleviler caminin mimarisine karşı değiller. Binalar masumdur. Ayrıca gelenek yerleşmiştir, ona saygı duyarlar. 600'lü yıllarda o zamanlar bugünkü medya olmadığı için insanlar birbirlerine haber verebilmek için camileri seçermiş. Toplanır konuşulurmuş. O dönemde bu toplantılar Hz. Ali'ye ve taraftarlarına hakaret edici bir yer haline gelmiş. Aleviler buna tepki göstermek için camilerden uzak durmuşlar. Zaten o zamanki camiler bugünün görkemli yapıları değil, daha çok mescit gibi yerler. Bugünkü cami yapısı Emeviler'den sonra ortaya çıkmış. Türkmenler hiçbir zaman ibadetlerini camide yapmamışlardır, ancak zorla götürülmüşlerdir. Bazen de canlarını kurtarmak için mecburen gitmek zorunda kalmışlardır.

ÖNCE CAMİYE GELSİNLER
* En büyük eleştiri Aleviler'in camiye girmemesi değil mi?
-Evet. Türkler'in İslamiyet'i kabul ettiği dönem Ahmet Yesevi dönemi. Türkler İslamiyet'i düğün dernekle kabul etmemişler, 300 yıl direnmişler. Bu direnme sürecinde gerek Samarra'da gerek Horasan'ın değişik bölgelerinde pek çok Türkmen öldürülmüş, katliam yapılmış. Zorla baskıyla İslamiyet'in Sünni kolu kabul ettirilmiş.

* Peki ya Aleviler?
-Diyelim ki bir komutan Türkistan'ın bir köyüne gidiyor. Diyor ki "Bunlar İslamiyet'i kabul ediyorlar ama sünnet olmak istemiyorlar, ayakkabılarını çıkarmak istemiyorlar. Abdest almıyorlar, çoğu göçer bunların." İlk önceleri yukarıdan ne yapalım canım sünnetçi miyiz biz diye fetvalar geliyor ama sonra önce bir camiye gelsinler deniliyor. Zaman geçtikçe sertlik fazlalaşıyor. Camiye gelmeyen ramazanda oruç tutmayan kafirdir, cehennemliktir diye fetvalar veriliyor. Sonra biliyorsunuz, Anadolu'daki bütün Alevi Türkmenler'in yerleri tespit edilerek katliamlar yapılıyor.

CENAZE TÖRENİ SORUNU
* Aleviler'in en büyük şikâyetlerinden bir tanesi de cenaze törenidir değil mi?
-Tabii. Aleviler Türk toplumunda yok sayıldıkları için herhangi bir Alevi vefat ettiği zaman evinin önünde dua yapılır ve mezarlığa götürülür. Alevi köylerinde zaten cami yoktur. Büyük kentte durum biraz karmaşıklaşıyor. Hayatı boyunca camiye gitmemiş birisinin cenazesini siz kaldırıp imamın önüne koyuyorsunuz. İmam çoğu zaman dua okumak istemiyor. Onun anlayışına göre önündeki zaten kafir.

* İmamın böyle tepki göstermesini nasıl karşılıyorsunuz?
-Yanlış, normal değil. İmam benim sizin verdiğiniz vergilerle maaşını alıyor, orada aslında o devlet memuru. Hangi inançtan olursa olsun o görevini yapmak zorunda. Ama imam orada mezhepçilik yapıyor, dincilik ve bölücülük yapıyor.

* İdeali nedir peki cenaze töreninin? Yani olması gereken nedir?
-Aleviler'in cenazesinde de dualar okunuyor. Musalla taşı var, işlemlerin neredeyse hepsi aynı ama dualar farklı. Namaz işinde de böyle zaten. Kuran'ı Kerim'de beş şart varmış gibi gösteriliyor ama tek şart var. Ben Müslümanım diyen herkes Müslüman'dır. Bunun ötesini aramaya pek gerek yok aslında.

* Size dininiz sorulduğunda Müslümanım mı diyorsunuz yoksa Aleviyim mi?
-Ya soruyu geçiştirmeye çalışırım ya da Aleviyim derim.

ATATÜRK BİZDENDİR DENİR
* Aleviler Hac'a da gitmiyor değil mi?
-Aslında Hac ziyareti, Hz. Muhammed'in türbesi Aleviler için de kutsaldır ama o ayı ve o yeri böylesine lanse etmek Aleviler'i rahatsız ediyor. Çünkü Araplar Hz. Muhammed'in türbesinin varlığına inanmamalarına rağmen rant kaynağı olarak gördükleri için taraf gözüküyorlar. Biliyorsunuz orada Vahabilik var. Vahabilik'te Tanrı'nın dışında her şey günah, ona eş koşulmaz. Bu yasak olmasına rağmen ses çıkarmıyorlar çünkü para getiriyor.

* Aleviler Atatürk'ten "O da bizden" diye bahsederler. Atatürk'ün Alevi olduğuna mı inanıyorlar?
-Şöyle. Geçmişte Anadolu Türkmenleri'nin tümü Aleviydi. Yavuz Sultan-Şah İsmail çatışmasına kadar yüzde doksan Aleviydi. Sonra Fars ve Arap uleması doldu. Bugün birçok ailenin birkaç jenerasyon geçmişine bakarsanız Aleviler'e Mevleviler'e rastlayabilirsiniz. Atatürk'ün ailesi de Orta Anadolu'dan Batı'ya sürülen Türkler'- den. Atatürk'ün soyu Türkmen. İkinci neden ise Aleviler 700 yıl boyunca Osmanlı'nın koyu, teokratik Sünni imparatorluğuna karşı çıkmışlar. Atatürk de çıkıp bunların hilafetine, saltanatına karşı mücadele verince Aleviler yanında yer alıyor. Hem soyu hem de mücadelesi yüzünden Aleviler Atatürk için "Bizdendir" ifadesi kullanırlar.

* Aleviler deyince siyaset konuşmamak olmaz tabii. Tayyip Erdoğan'ı nasıl buluyorlar?
-Alevi toplumu Erdoğan'ı sevmez. Erdoğan'ın belediye başkanı olduktan sonraki ilk icraatı Karacaahmet Dergâhı'nı kaçak inşaat diye buldozerlerle yıkmaya çalışmasıdır. 7 Eylül 1994'teki o girişimden bu yana Aleviler Erdoğan'ı sevmez. Kendi evi bile imarsız olduğu halde, İstanbul'un yüzde 70'i imarsız olduğu halde gelip bir Alevi dergâhını yıkmayı marifet saydı. Bu unutulmuyor. Örneğin Aleviler AB'ye karşı değiller, hatta o yaşam tarzı geleneksel Sünni anlayışından Alevi'ye çok daha fazla uyuyor ama işin ucunda Tayyip Erdoğan olduğu için kuşkuyla bakılıyor.

28 ŞUBAT'IN ARKASINDA
* 28 Şubat hareketinin arkasında Aleviler olduğu söylendi doğru mu bu?
-Doğru. Biliyorsunuz o dönemde tarikat liderleri köşkte ağırlanıyordu. O şeriat söyleminin olduğu dönemde ordudan başka Atatürkçülüğü ve Cumhuriyeti destekleyen kalmamıştı. Öyle bir dönemde Aleviler 28 Şubat'ı desteklemeyip de ne yapacaklardı?

* Nasıl bir destek bu peki? Bu hareketin arkasında Alevi paşaların olduğu yazıldı.
-Sanmıyorum Alevi paşa olduğunu. Orduda Aleviler'in o kadar yükselmesine izin vermezler. Zaten şeriatçılar da Atatürkçü birinin önünü kesmek için Alevidir diye dedikodu çıkarırlar.

* Ordunun üst seviyelerine çıkmalarına bile izin verilmiyor, ayrımcılık yapılıyor ve Aleviler 28 Şubat'ı destekliyor. Bu da büyük bir paradoks hani...
-Evet bu Aleviler'in paradoksu zaten ama 12 Eylül'ü hiçbir zaman desteklemediler. 12 Mart'ı da. Bazı şeriatçı yazarlar 28 Şubat'ın arkasında Suriye Sendromu var diye yazdılar.

* Aleviler azınlıkta ama ülkeyi yönetiyorlar iddiası mı yani?
-Evet. Aslı astarı yok aslında. Aleviler'in yüksek kademelere çıkmaları engellenmiştir. Bakanlık yapan, milletvekili olan var tabii ama bunların sebebi siyasi.

continue reading